|
HuseyninDivaneleri
|
 |
« : 02 Haziran 2009 20:37:52 » |
|
EHL-İ BEYTE İTAAT, CEMAATI KORUMANIN GEREKLİLİĞİ VE BİATTAN DÖNMENİN HARAM OLUŞU
Bu üç söz çoğu halifelerin kullandığı eh yaygın ıstılahlardandır ve hâttâ bu sözlerin onların hilafetini sağlamlaştırdığı ve hilafetlerinin devam etmesini tazmin ettiği de söylenebilir. Bu üç terimin hepsi hem sahihtir hem de esasî, dinî ve siya-sî-islamî unsurları taşımaktadır. Akıl açısından da toplumun devamı ve toplumsal düzeni sarsılmadan korumak bu üç temel ilkeye dayanmaktadır.
İmama itaat etmek gerçi büyük bir önem taşımaktadır; çünkü imama itaat etmek hakim düzene uymak anlamınadır.
50) Ensab-ul Eşraf, c. 2, s: 171/ibn4 A'scm, c: 5, s. 144-145/Taberi, c. 4, s: 304.
Acaba her imama, hatta zalim olsa bite itaat edilebilir mi? Yoksa imamın âdil olmak, İslami kanunları doğru ve ayrıntılı bir şekilde uygulamak gibi bir takım şartlara ve sıfatlara da sahip olması mı gerek? Maalesef ki adaleti uygulamanın gerekli olmadığı pratik açıdan kabul edilmekle kalmayıp teorik açıdan da büyük bir grup tarafından makbul görülmüştür.
Cemaatı korumak, yani kargaşalık çıkarmamak, ayaklanmamak, vahdeti ortadan kaldıran girişimlere el atarak İslami toplumda sarsıntı ve fitne ortamı yaratmamak. Ama istibdadî bir saltanat ve f asık bir hakim karşısında da susulabilir mi?
Böyle bir hükümete itiraz amacıyla yükselen her sesi, toplumsal düzene ve cemaata darbe indiren ve tefrika sebebi diye tanıtmak mı gerek? Biattan dönmenin haram oluşu; ahde vefa etmek unvanıyla islamda çok methedilmiş, söz ve biattan dönmek ise çok yerilmiştir. Fakat Yezid gibi bir halifeye biat edilmez veya edilen biattan dönülürse cemaat bozulur mu? Yine buna karşılık biattan dönmenin haram oluşu ilkesini öne sürerek itirazda bulunanı mahkum mu etmeli, bir kenara mı itmeli yoksa böyle yerleri bu ilkeden istisna mı etmeli?
Söylendiği üzere, Beni Ümeyye halifeleri ve onlardan sonra da Beni Abbasi halifeleri bu mefhumların tahrif edilen şeklini kullanarak.-yani bu üç ilkeden yararlanıp İslamın bu ilkeler için belirlediği şartları, koşulları bir kenara itip halkı kendi hükümetlerini kabullenmeye mecbur ediyorlardı.
Muaviye, Yezid için biat almak istediği zaman, muhalifleri biat etmeye zorlamak için Medine'ye gitti. Ayşe'nin kardeşi Muhammed b. Ebi Bekir, Muaviye'nfrı eliyle şehid edildiğinden Ayşe de muhaliflerden biriydi. Muaviye biat meselesini Ayşe'nin huzurunda dile getirdiği zaman Ayşe'ye hitaben şunları dedi: ,.
"Ben Yezid için bütün müslümanlardan biat almışım, sabit ve tekid olan bu biati kırıp, hiç olmamış gibi göz ardı etmeme razı olur musun?
Ayşe dedi: "Bunu benimsemem fakat sen de halka iyi davran, onlara yumuşaklık göster."51
Bu husus, Ayşe'nin biattan dönme ilkesi karşısında nasıl yumuşadığını, taviz verdiğini ve Muaviye'yi kendi haline bıraktığını açıkça gösteriyor. Çünkü Muaviye'nin kullandığı şeklindeki biattan dönmemek ilkesi Ayşe ve Ayşe gibilerinin düşüncesinin ürünüydü:
İbn-i İshak söylüyor:. (Her halde Mescid-ül Haramda) namaz kılmakla meşgul idik. Şimr b. Zil-Cuşen de bizimle, namaz kılıyordu. Namazdan sonra ellerini kaldırıp söyle dua etti: "Allah'ım! Benim şerefli biri olduğumu kendin de biliyorsun beni affet." Ona "peygamberin evladının şahadetinde senin de elin olduğu halde Allah seni nasıl bağışlar" dedim. Şimr "biz ne yapabilirdik? Bizim yetkililerimiz, emir sahiplerimiz öyle yapmamıza. emir verdiler biz de muhalefet etmeden emri yerine getirmeliydik. Çünkü muhalefet etseydik bu sucuların merkeplerinden daha aşağı olurduk" dedi52.
İbn-i Ziyad, Müslim b. Akıl'i tutuklattıktan sonra ona şöyle dedi:
"İmamına baş kaldırıp müslümanların birliğini bozdun. " İmam Mekke'den çıkarken (Mekke'nin hakimi) Amr b. Saîd . b: Âs'ın elçileri imama şöyle dediler:
"Müslümanların cemaatından çıkmakla ve ümmetin arasında tâfrikâ yaratmakla. Allah'tan korkmuyor müsün?"5*
Küfe ordusunun komutanlarından biri olan Amr b. Hac-cec gurur duyarak kendi cinayetini şöyle tevil ediyordu:
"Biz imama itaat ettik ve cemaattan ayrılmadık."55
Küfe ordusunu savaşa teşvik ettiğindeyse şöyle diyordu:
51)İbn-i A'sem, c: 4, s: 237/el-imamet ves-Siyaset (İbn-i Kutaybe) ç:'1,6: 183.
52) İbn-i Sa'd, "Turasuna" dergisi, sayı: 10, s: 197/üsan-ul Mizan (İbn-i Hacr), c; 3, s. 152-153 (ePftamir es-Seggaat).
53p İbn-i A'sem, c: 5, s: 98.
54) Taberr;K4;s:289.
55) Taberî, c: 4, s: 275
"Halifeye itaatinizi sürdürün, halkın cemaatından çık-mâyın, dinden çıkan ve imamına başkaldıran birini öldürmek hususunda şüpheye düşmeyin."58
" -Eht-i sünnetin fakirlerinden ve hadiscilerinden sayılan-Âbdullah b. Ömer gibi kimseler, heves peşinde gezen ve layık olmayan Yezid gibi birine halk biat ederse, kendilerinin de onu kabul etmeleri gerektiğini sanıyorlardı ve bu yüzden de Yezid'e biat etme hususunda Muaviye'ye dedi:
"Halk oğlun Yezid'e biat ederlerse buna ben karsı çıkmam."57 .' •
Abdurrahman b. Avf'ın kızı Umre gibileri de İmam Hü-seyn'e (a.s.) şöyle yazdılar:
"İtaat etmeye riayet etmeli, cemaattan ayrılmamalı ve onu korumalısın."58
|
