Kur"an-ı Kerim"de "tekrar"ın hikmeti (1)
Kur'an'da tekrar edilen konular, önemlerinden dolayı tekraredilmişlerdir. Ayrıca Kur'an'da bir olay tekrar edilirken aynıylatekrar edilmiyor. Mesela bir yerde özet olarak anlatılırken başka yerdetafsilatlı bir şekilde anlatılıyor. Bir yerde olayın bir unsuruanlatılmadığı halde başka bir yerde o unsur da ilave ediliyor.
Kur'an'da tekrar, bazen bir cümlenin çeşitli yerlerde tekrar edilmesi,bazen de olayın tekrarı şeklindedir. Olayın tekrarı kıssa konusunagirer. Bazen bir kıssanın bir olayı müteaddit surelerde tekraredilmiştir. Mesela Allah'ın meleklere Adem'e secde etmelerini emretmesive İblis'in secde etmekten kaçınması olayı beş yerde; Hz. Musa'nın,Firavun'un sihirbazlarıyla yarışıp asasının, onların büyülerini yutmasımucizesi dört yerde tekrar edilmektedir.
Öncekialimler,tekrarın sırrı olarak daha çok şunu söylüyorlardı: Bir olayınbirçok yerde farklı üsluplarla anlatılması ve bu anlatımların hepsindebaşarılı bir anlatım seviyesi tutturulması, fesahat ve belagatüstünlüğüne delildir.
Kur'an-ı Kerim, bazı kıssalardageçen olayları birçok yerde tekrar ederek farklı üsluplarlaanlatmaktadır. Bu farklı üslupların hepsi de fesahat ve belagatınzirvesindedir. İşte bu, Kur'an'ın icaz yönlerinden biridir. Çünkü kişine kadar fesahat ve belagat sahibi olursa olsun ancak farklı iki,bilemediniz üç üslupla anlattığında başarılı olabilir. Üslup sayısınıarttıracak olursa başarılı olamaz.
Tekrarın Sebebi
Psikolojik açıdan meseleye bakıldığında tekrarın insan üzerinde büyüketkisi olduğu görülür. Günümüz ticaret şirketleri bu hususu gayet iyitesbit etmişlerdir. Bir malı reklam ederken bir sürü afiş asıyorlar.Afişlerin hepsi de aynı. Ya da aynı reklamı radyo veya televizyondabelli aralıklarla tekrar tekrar yayınlatıyorlar. Aynı reklamı bu denlitekrar etmeleri, bunun insan psikolojisi üzerindeki etkisini tesbitetmelerinden kaynaklanmaktadır.
İnsanlar aynı reklamı görerekya da duyarak içlerinde ona yakınlık duymaya başlarlar. Giderek oreklam hayatlarının bir parçası haline gelir.
Herhangibir düşünceyi yerleştirmek istediğiniz zaman o düşünceyi ölçülü birşekilde tekrar etmek etkili bir yoldur. Zamanla insanların o düşünceyeyakınlık kazandıklarını görürsünüz.
Belki geçici birdüşüncenin böyle bir tekrara ihtiyacı yoktur ama bir düşüncenin kalıcıolmasını istiyorsanız kalblerin derinliklerine kök salması için tekraraihtiyaç vardır. Tıpkı bir fidanın kök salıp büyümesi için tekrar tekrarsulanmaya ihtiyacı olduğu gibi.
İman da böyledir. Kalplereyerleşip kök salması için tekrar edilmesi ve fidan gibi sulanmasıgerekir. Namazın günde beş defa tekrar edilmesinin sebebi de bu olsagerek.
