|
huseyinruhullah
|
 |
« : 13 Aralık 2008 00:59:30 » |
|
SPOR
2150- Yabancı ülkelerde öğrenilen ve kendine özgü teşekkür ve ihtiram geleneğine sahip spor dallarında, sözgelimi, Rezm Sporu'nda[1] bu âdetlere bağlı kalmanın hükmü nedir?
Bismihi Taâla: O tür sporlarda İslamî esaslarla çelişen bir iş olmadığı sürece sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2151- Bazı spor dallarında öğretmen ders hakkında bilgi verirken yer yer ***************ri İslamî akidelerden de bahsetmektedir. Genelde üstü kapalı olarak, ayet ve rivayetlerde bunu saklayarak anlatmaya çalışmaktadır. Buna göre, bu tür derslere katılmanın hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Eğer inancın körelmesine neden olursa sakıncalıdır ve ders alan kimselerden bir grubun, çıkıp ayet ve rivayetlerin, onun sandığı gibi olmadığını hatırlatması gerekir. Allah daha iyi bilendir.
2152- Önceki varsayıma göre, antrenörler sadece spor dalının tekniklerini öğretmiş olsalar ve akait (temel inançlar) konusuna girmeseler, bu antrenörlerin dersine katılmanın sakıncası olur mu?
Bismihi Taâla: Sakıncası yoktur. Ama vacip ölçüde temel inançları öğrenmek, şahıstan kalkmaz. Allah daha iyi bilendir.
2153- Antrenörlüğü değil de sporculuğu meslek edinebilir miyiz?
Bismihi Taâla: İnsanın sahip olması ve boş kalmaması için İslam'ın teşvik ettiği meslek, oyunu kapsamamaktadır. Allah daha iyi bilendir.
2154- Spor müsabakalarına katılmak için yapılan yolculukta namaz ve oruçların hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Helal olan spor müsabakasına katılmak için yapılan yolculuk, mubah olan yolculuk hükümlerini içerir. Allah daha iyi bilendir.
2155- Bir spor müsabakasında sporculardan biri kurallara uymaz ve yaralanırsa kendisi, rakibi, antrenörü ve hakem arasından hangisi kefil sayılır?
Bismihi Taâla: Onu yaralayan kişi. Allah daha iyi bilendir.
2156- Bazı antrenörler sportif hareketleri doğru olarak öğretmediği için sporcunun eklem yerlerinde ve bedeninde birtakım rahatsızlıklar meydana gelmektedir. Acaba bunun kefili antrenör müdür?
Bismihi Taâla: Antrenör kefil değildir. Katılımcı, kendine zarar gelebileceği ihtimalini verdiğinde bu işi bırakmalı, böylece bu yolla kendine zarar gelmeyeceğinden emin olmalıdır. Allah daha iyi bilendir.
2157- Bazı gençler sporun beden sağlığına yararlı olduğunu dikkate almamaktadırlar. Acaba bu duyarsızlığın hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Kasları takviye etme işi sadece spora endeksli değildir. Faydalı bir iş sonucu da kaslar takviye edilebilir. Allah daha iyi bilendir.
2158- Spor müsabakalarını televizyondan izlemenin (-ki insana ciddî bir faydası yoktur) hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Eğer vakit öldürme sayılmazsa sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2159- Erkeklere ait spor karşılaşmalarını (özellikle şortlu, atletli ve hatta sadece şortlu oyuncuları) televizyondan seyretmenin hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Cinsel açıdan lezzet almak kastıyla izlenirse ya da iffetsizliğe neden olursa caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
2160- Geleneksel sporlarda çembere girildiğinde sporcular tarafından seyircilere gösterilen özel saygı ifadesinin hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Bu ifade âdettir, şirk sayılmaz ve haram değildir. Allah daha iyi bilendir.
2161- Bazı kimseler, taraftarı oldukları takıma fanatik denecek kadar ilgi gösterirler. Bu tür taraftarlığın ve fanatikliğin hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Helal ve haram sınırlarını aşmadıkları sürece (tuttukları takımın lehine yalan söylemek, karşı tarafın taraftarlarını rahatsız etmek vb. gibi) sakıncası yoktur. Ama (bu alanda) fanatiklik, beğenilen bir erdem değildir. Allah daha iyi bilendir.
2162- Hiçbir faydası olmayan ve sadece eğlence sayılan oyunların hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Haram değildir, ama mekruhtur. Allah daha iyi bilendir.
2163- Spor derslerine katılmak için anne ve babanın rızasını almak şart mıdır?
Bismihi Taâla: Eğer alıkoymak isterlerse ve anne-babaya karşı gelmek, onların rahatsız olmalarına neden olursa, sakıncalıdır. Allah daha iyi bilendir.
2164- Anne-baba, henüz baliğ olmayan çocuklarını spor derslerinden alıkoyabilirler mi?
Bismihi Taâla: Çocuğun maslahatı gereği alıkoyabilirler. Allah daha iyi bilendir.
2165- Bir spor antrenörü, henüz baliğ olmayan bir çocuğu anne-babasından izin almayarak yanına alır, ona ders verir; ancak çocuk, antrenörün suçu olmamasına rağmen çalışma esnasında yaralanırsa, acaba bunun kefili antrenör müdür?
Bismihi Taâla: Eğer çocuk, antrenörün daveti üzerine derslere katılmışsa, antrenör kefildir. Ama onun daveti olmadan çocuğun kendisi derslere katılmışsa, antrenör kefil değildir. Allah daha iyi bilendir.
2166- Müslümanların düşmanı sayılan bir ülkede uluslar arası müsabakalara katılmanın hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Eğer Müslümanların düşmanını güçlendirmek sayılmaz ve Müslümanların gücünü göstermek için yapılırsa, sakıncası olmaz. Allah daha iyi bilendir.
2167- Yenik düşme halinde bir İslam ülkesinin küçük düşürüleceği olasılığı bulunan müsabakalara katılmak caiz midir?
Bismihi Taâla: Sırf yenilmiş olmak, itibarı zedelemek anlamına gelmez. Müsabakalarda bulunanlara veya İslam ülkesine hakaret edilirse bu, saygısızlık sayılır. Allah daha iyi bilendir.
2168- Rakibin Müslümanlara düşman olan bir ülkeden olması ve onunla müsabakada bulunmanın, mensup olduğu ülkeyi resmen tanımak anlamına gelmesi halinde, bu müsabakaya katılmanın hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Açıklanan varsayıma göre, caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
2169- Askerî özelliği bulunduğu için binicilik ve okçulukta bahsin caiz olduğu söylenmektedir. Ancak, binicilik ve okçuluk, eskiden olduğu gibi, günümüzde askerî alanda yapılmamaktadır. Acaba önceki hüküm yine geçerli midir?
Bismihi Taâla: Evet, geçerlidir. Allah daha iyi bilendir.
2170- Spor konusunda aşırıya kaçmak, normal yaşantıyı sıkıntıya sokacak şekilde olursa hüküm nedir?
Bismihi Taâla: Her genç çalışmalı, meslek sahibi olmalıdır. Allah-u Taâla boş insanı sevmez. Spor ise, şeran iş sayılmaz. Allah daha iyi bilendir.
2171- Kadınların, erkeklere ait spor karşılaşmalarında seyirci olarak bir araya gelmelerinin (sporcuların şortlu ve tişörtlü ya da sadece şortlu olmaları halinde) sakıncası var mıdır?
Bismihi Taâla: Kadınların, erkeklerden cinsel lezzet almaları haramdır. Özellikle de lezzet alma koşulları mevcut olduğunda. Allah daha iyi bilendir.
2172- Erkeklerin tamamen örtündüğü karşılaşmalara kadınların seyirci olarak katılması caiz midir?
Bismihi Taâla: Eğer yabancı bir erkeğe lezzet alma kastıyla bakmazlarsa haram değildir. Allah daha iyi bilendir.
2173- Erkeklerin, kadınlara ait spor alanlarında bulunmaları caiz midir?
Bismihi Taâla: Erkeğin, lezzet alma kastıyla yabancı bir kadına, hatta yüz ve ellerine bakması caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
2174- Profesyonel boks sporunun hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Eğer boksör, müsabaka esnasında rakibine veya bir başkasına gözü kör etmek, kırığa neden olmak, kulak zarını patlatmak vb. gibi zararları vereceğinden korkarsa caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
2175- İki nâmahremin birbirleriyle oyun oynaması caiz midir?
Bismihi Taâla: Caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
2176- Bir spor kulübüne taraftarlık yapmak amacıyla spor alanlarında bulunmak caiz midir?
Bismihi Taâla: Caizdir. Allah daha iyi bilendir.
2177- "Kadınlar bisiklet ve motosiklet kullanabilirler" ve "Siyah çarşaf kadınlara mekruhtur" şeklindeki sözler hakkında zât âlinizin görüşü nedir?
Bismihi Taâla: Bisiklet ve motosiklet erkeklerin dikkatini çeker, toplumu fitne ve fesada sevk eder. İffetli kadınlar için uygun düşmez ve dolayısıyla terk edilmelidir. Çarşaf ise, abâ sınıfına girer. Siyah abâ da mekruh değildir. Allah daha iyi bilendir.
2178- Kadınların, halka açık yerlerde bisiklet sürücülüğü, binicilik, kayık, maraton vb. gibi sportif faaliyetlerde bulunmaları caiz midir? Ayrıca, bu tür sporları televizyondan veya sinemada seyretmenin hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Kadınların halka açık yerlerde spor yapmaları caiz değildir ve bu tür programları cinsel lezzet kastıyla seyretmek haramdır. Allah daha iyi bilendir.
2179- Deniyor ki: "Kadınların bisiklet kullanmaları sakıncalı olmadığı gibi, yaygınlaştırılmalıdır da. Hatta kadınlar, motosiklet sürücülüğü de yapabilirler ve bunu manto kullanarak gerçekleştirebilirler." Buna göre sorumuz şudur: Acaba kadınlar manto giyerek şehir içinde bisiklet ve motosiklet kullanabilirler mi? Toplum içerisindeki etkileri ve ahlakî açıdan kötü karşılandığı göz önünde bulundurulacak olursa, bunun hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Kadınların bisiklet ve motosiklet kullanmaları, yabancıların dikkatini çekmede ve erkekleri fesada itmektedir. Bu, iffetle çelişir ve dolayısıyla terk edilmelidir. Allah daha iyi bilendir.
SİGARA VE UYUŞTURUCU BAĞIMLILIĞI
2180- Sadece eğlence amacıyla uyuşturucu kullanmanın hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Uyuşturucu kullanmak caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
2181- Uyuşturucunun kandaki şeker oranını düşürdüğünü söyleyen bazı kimseler, uzman doktora müracaat etmeksizin uyuşturucu kullanmaya başlamış ve nihayet bunun bağımlısı olmuşlardır. Acaba bunun hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Uyuşturucu kullanmak caiz değildir. Başkalarının sözleri ise şeran gerekçe sayılmaz. Allah daha iyi bilendir.
2182- Sigara ve uyuşturucu kullanmanın hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Sigara kullanmanın sakıncası yoktur. Ama uyuşturucu kullanmak caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
2183- Sigara içmek haram mıdır? Jiletle sakal tıraşı olmanın veya üç jiletli makineyle sakal kesmenin hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Sigara kullanmak haram değildir. Eğer mükellefin suratında kıl varsa, vacip ihtiyat gereği çenenin de içinde bulunduğu yüzün dörtte birlik bölümü tıraş edilmemelidir. Şöyle ki; bir sohbet ortamında sakal görülmelidir. Sakalı gidermek konusunda ise jilet ile makine kullanmak arasında fark yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2184- Uyuşturucu kullanmak, (gerekli bitkileri) yetiştirmek, imal etmek, depolamak, gizlemek; nakliye, dağıtım ve alım-satımını yapmak konusunda zât âlinizin görüşü nedir?
Bismihi Taâla: Uyuşturucu kullanmak (afyon, esrar, eroin vb.) caiz değildir. Bunları kullanan ise onu terk etmelidir. Toplum içerisinde fesadı yaygınlaştırmak için yapılan işler, bu işlere yol açmak ve halkı, soruda geçen unvanlardan herhangi biri yoluyla pratikte bu işe teşvik etmek caiz değildir. Bununla birlikte, her ne kadar fesat kastı olmasa da (sözü edilen konuda) kanunlara karşı gelmek caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
SILA-İ RAHİM (AKRABA ZİYARETİ)
2185- Akraba ziyaretinde bulunan mümin bir kimse, Ehl-i Beyt'in (a.s) velayetine inandığı için kimi zaman akrabalarınca ihanete uğramada ve azarlanmaktadır. Her şeye rağmen bu kimsenin "anne-baba" da olsa, akraba ziyaretine devam etmesi gerekli midir?
Bismihi Taâla: Zorluğa neden olduğu takdirde akraba ziyareti vacip değildir. Ama sıla-ı rahim için sadece yakınların evine gitmek, misafir olmak, misafir ağırlamak vs. gerekmez. Yakınlığı kesmeyecek derecede olması yeterlidir. Allah daha iyi bilendir.
2186- Akraba ziyareti (sıla-i rahim) konusunda zât âlinizin görüşü nedir?
Bismihi Taâla: Her mükellefin akraba ziyaretini yerine getirmesi gerekir ve bu, "haram olan akraba ziyaretini kesmek" anlamına gelmeyecek ölçüde olmalıdır. Allah daha iyi bilendir.
2187- Amca ve hala da sıla-i rahim gerektiren akrabalardan mıdır?
Bismihi Taâla: Amca ile hala, sıla-i rahim akrabalarından sayılır. Allah daha iyi bilendir.
2188- Anne ile babanın amca ve dayıları sıla-i rahim gerektiren akrabalardan mıdırlar?
Bismihi Taâla: Anne ile babanın amca ve dayıları, sıla-i rahim akrabalarındandır. Allah daha iyi bilendir.
2189- Sıla-i rahim, telefon ya da mektup aracılığıyla olur mu?
Bismihi Taâla: Sıla-i rahim'den kasıt, yabancı ile akrabalar arasında fark koymaktır. Sıla-i rahim, yalnız onlara gidip gelmeyi gerektirmez. Hal-hatır sormak, telefon veya mektup yoluyla iletişim kurmakla da sıla-i rahim gerçekleşmiş olur. Allah daha iyi bilendir.
2190- Ne zamandan ne zamana sıla-i rahim yapılmalıdır?
Bismihi Taâla: Örfçe, "Akraba ziyaretini kesti" denilmeyecek ölçüde olmalıdır. Allah daha iyi bilendir.
2191- Namaz ehli olmayan ve daha çok saptırıcı filmlerle vakit geçiren akrabalarıma gidip gelebilir miyim?
Bismihi Taâla: Sakıncası yoktur. Ancak, durumu göz önünde bulundurarak onları iyiliğe çağırın ve kötülükten sakındırın. Allah daha iyi bilendir.
ERKEKLER İÇİN ALTIN TAKI KULLANMAK
2192- Altın suyuna batırılmış yüzük veya kolyeler erkekler için helal midir?
Bismihi Taâla: Altın takmak erkeğe haramdır. Altın tabaka da sakıncalıdır. Ama sadece altın renginde olan bir şeyi takmanın sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2193- Yüzük olarak beyaz altın (platin) kullanmak erkekler için caiz midir?
Bismihi Taâla: Platinden imal edilen yüzük vb. takıları erkeklerin kullanmasında bir sakınca yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2194- Erkeğin parmağına beyaz halka geçirmesi caiz midir?
Bismihi Taâla: Eğer altın sayılmayan hakikî platin ise, sakıncası yoktur. Ama eğer kızıl altınlarda olduğu gibi rengi değiştirilmiş bildiğimiz altınsa caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
2195- Diş için altın kaplama kullanmak caiz midir?
Bismihi Taâla: Sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2196- Altın suyuna batırılan gözlüğün erkek için hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
ÇEŞİTLİ MESELELER
2197- Müslüman bir kimsenin ruhanî elbisesi giyinmeden sadece abâ takması caiz midir?
Bismihi Taâla: Sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2198- Dalkavukluk amacıyla birinin elini öpmek haram mıdır?
Bismihi Taâla: Başkasının elini öpmek mekruhtur. Ancak, Resulullah (s.a.a) için din alimi, seyit vb. kimselerin elini öpmek sevimli bir davranıştır. Allah daha iyi bilendir.
2199- Allah'tan bir hâcetin giderilmesini istemek, Ehl-i Beyt (a.s) vasıtasıyla mı, yoksa vasıta olmaksızın mı daha iyidir?
Bismihi Taâla: Allah-u Taâla, "O'na vesile ile gelin" buyurmaktadır. Ehl-i Beyt ise, Allah'tan şefaat ve hâcet dilemek için en güzel vesilelerdir. Allah daha iyi bilendir.
2200- Bazı mekânlar, imamların (a.s) türbeleri gibi inşa edilmekte, insanlar buralara da saygı göstermektedirler. Acaba bu yerlerin hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Zaman aşımı sonucu, uzun yıllar sonra halkın hata etmesine neden olacağından korkulursa, bu amel caiz olmaz. Aksi takdirde sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2201- Kutsal mekânlarda yatanları vasıta edinerek Allah'tan hâcet dilemek caiz midir?
Bismihi Taâla: Allah'tan hâcet dilemek, Ehl-i Beyt'i (Allah'ın selamı onlara olsun) şefaatçi ve vesile edinmek, şer'an sevimli amellerdendir. Zira Allah-u Taâla şöyle buyurmuştur: "O'na vesile ile gelin." Allah daha iyi bilendir.
2202- Kutsal türbe ve ziyaretgâhların topraklarını öpmenin hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2203- Hz. Ebulfazl'ın (a.s) türbesine ya da bayrağına karşı rükû etmek caiz midir?
Bismihi Taâla: Allah'tan başkası için rükû etmek sakıncalıdır. Allah daha iyi bilendir.
2204- Türbe ve alemlerin (bayrakların) önünde lamba yakmak şer'an sakıncalı mıdır? Ayrıca, onlara karşı saygı amacıyla secde etmek şirk sayılır mı?
Bismihi Taâla: Allah'tan başkasına secde etmek caiz değildir. Türbe ve alemlerin önünde lamba yakılmasının ise sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2205- Yüz lânet ve yüz selam içeren Ziyaret-i Âşurâ konusunda bazıları, aynı şekilde 1 lânet okunmasını, 99 lâneti de özetleyerek okumayı ve 1 selamı aynı okuyup 99 selamı da özetle okumayı doğru bulduklarını söylemekte ve rivayetin böyle olduğunu iddia etmektedirler. Lütfen açıklar mısınız; bunun caiz olduğuna dair rivayet var mıdır? Varsa, hangi mâsumdandır ve eğer yoksa, bidat sayılır mı?
Bismihi Taâla: Sevap ümidi kastıyla okunduğu takdirde sakıncası yoktur. Ancak, Ziyaret-i Âşurâ hakkında nakledilen rivayet, lânet ve selamları yüzer kez, tamamen okumayı içermektedir. Allah daha iyi bilendir.
2206- Eğer (mâsumların) türbelerini öpmek mezhebe karşı hakarete neden olursa hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Ehl-i Beyt'in (a.s) türbelerini öpmek saygısızlığın değil, bilakis, onlara saygının ifadesidir. Ancak, önceki meselelerde de denildiği gibi secde etmek caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
2207- Dinî kitaplarda İmam-ı Zaman'ın (Allah zuhurunu acil etsin) isminin Muhammed olarak geçtiği görülür. Ayrıca, dua kitaplarında, mesela; İmam'a ait özel salavatta onun adı bitişik zikredilmiştir. Zât âlinize göre, o hazretin adını Resul-u Ekrem'in (s.a.a) adıyla zikretmek caiz midir?
Bismihi Taâla: O hazreti anarken künye ve vasfını zikretmek daha iyidir. İhtiyata göre özel ismiyle anılmamalıdır. Gerçi, herhangi bir haram yanı olmadığı uzak bir görüş değildir. Allah daha iyi bilendir.
2208- Kaim (Allah zuhurunu acil etsin) nâmını duyarken ayağa kalkmak vacip midir?
Bismihi Taâla: Vacipliği yoktur. Ancak bazı rivayetlerde İmam Rıza'nın (a.s), O'nun adını işittiğinde saygı için ayağa kalktığı ve elini başına koyduğu yer almaktadır. Allah daha iyi bilendir.
2209- Birtakım rivayetlere göre, Kaim-i Âl-i Muhammed (Allah zuhurunu acil etsin) nâmını dile getirmememiz gerekmektedir. Acaba bu rivayet günümüz için de geçerli midir? Eğer geçerli değilse, acaba İmam'ın sadece ismini mi söylememiz daha iyidir, yoksa ona has lakaplarını mı?
Bismihi Taâla: Görünüşe göre bu hüküm, o döneme ait takiye gereği idi. Günümüze göre ise ihtiyat, o hazreti lakaplarıyla anmayı gerektirmektedir. Allah daha iyi bilendir.
2210- Mâsum İmamların (Allah'ın selamı onlara olsun) hazır bulunmadığı günümüzde yüzüğü hangi ele takmak daha uygundur? Hangi yüzüğün sevabı daha fazladır?
Bismihi Taâla: Firûze ve hakikî akik yüzük takmanın (tüm renkleriyle) müstahap olduğu sabittir. Yüzüğü sağ ele takmak müstahaptır ve serçe parmağın yüzüksüz kalması yakışır olmaz. Allah daha iyi bilendir.
2211- Vacip amellerin sevabını Mâsum İmamlara (a.s) hediye etmek caiz midir? Caiz olduğu takdirde, Allah bu amellerin sevabını onlara verirken şahsın üzerine vacip olan amel de ortadan kalkmış olur mu?
Bismihi Taâla: Mâsumlar (a.s) için sevap niyetiyle yapılan bu amelin vacip namazı yerine getirmekle bir çelişkisi yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2212- Ehl-i Beyt (Allah'ın selamı onlara olsun) düşmanlarına lânet okuyabilir miyiz?
Bismihi Taâla: Sadece mümine lânet okunamaz ve onun ihtiramı gereklidir. Allah daha iyi bilendir.
2213- Selam kelimesi yerine eli göğsün üzerine koymak ya da sallayarak el kaldırmak "selam" yerine geçer mi? Aralarında fark var mı? Ayrıca, bu tür selamlara da cevap vermek vacip midir?
Bismihi Taâla: Her iki şekilde de cevap vermek vacip değildir. Allah daha iyi bilendir.
2214- Müslüman bir kimsenin, kâfir hükmünde olan bir Müslüman'a selam vermesi caiz midir? Tıpkı Müslümanlara verilen selam gibi kâfirlere de selam verilebilir mi?
Bismihi Taâla: Kâfir hükmünde olan Müslüman'a selam vermenin başlı başına sakıncası yoktur. Ancak, bunun mekruhluk olasılığı uzak bir görüş değildir. Allah daha iyi bilendir.
2215- İki Şiî birbirleriyle karşılaştığında biri; "Ya Ali medet!", diğeri de cevaben; "Evliyalar şâhı Ali medet!" derse, bunun sakıncası olur mu?
Bismihi Taâla: Bu tür ziyaret ve hal-hatır sormalar, küfrü gerektirmez. Ancak, söylenmesi müstahap olan cümleler, bu tür sözleri kapsamaz. Allah daha iyi bilendir.
2216- Selam veren bir kimseye sadece örfün cevap olarak kabul ettiği ve hiçbir kelime söylemeden işaretle cevap vermek yeterli olur mu?
Bismihi Taâla: (Cevap veren şahıs) dilsiz olmadığı sürece yeterli değildir. Allah daha iyi bilendir.
2217- Kitap ehli bir kimseye "Selamun aleyküm" demek doğru olur mu?
Bismihi Taâla: Kalplerin ısınması için (Kitap ehline) sadece "selam" demek daha iyidir. Allah daha iyi bilendir.
2218- Şer'an haram olan "merak"tan kasıt nedir?
Bismihi Taâla: Zahiri doğru olan bir müminin ayıplarını ortaya çıkarmak caiz değildir. Ancak, bir müminle muamele yapmak, vekil veya vasi seçmek, bir makama atamak vb. durumlarda araştırma yapılabilir. Araştırma, muamele ve atama yapmadan önce ve atama yaptıktan sonra caizdir. Allah daha iyi bilendir.
2219- ***************ri İslamî devletlere ait mallarda tasarrufta bulunmak caiz midir?
Bismihi Taâla: ***************ri İslamî bir devletin malı da olsa, yasaların aksine tasarrufta bulunmak caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
2220- Bazı Kuran hafızları, kendi tilavetlerini içeren kaset çıkararak bunların tüm yayın haklarını üzerlerine almaktadırlar. Acaba bu caiz midir?
Bismihi Taâla: Kayıt vb. haklar şeran sabit değildir. Allah daha iyi bilendir.
2221- Halkın parası, sahibi belli olmayan para ya da vakfedilmiş paralarla yapılan cadde ve sokaklarda yürümek caiz midir?
Bismihi Taâla: Sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2222- Halk arasında, "Kıyamet gününde mümine kadının amellerinin cezasının mümin kocasına döndüğü" söylenir. Buna göre bir kadın üç kez evlenmişse hangi kocasına döner?
Bismihi Taâla: Sözü edilen konu doğruysa, son kocaya döner. Allah daha iyi bilendir.
2223- Yolcunun arkasından su serpmenin şer'î ya da rivayete dayalı bir kaynağı var mıdır?
Bismihi Taâla: Bu amel hayır ve mutluluk umma düşüncesiyle yapılır. Tarafımızca şimdiye kadar bu konuda bir dayanağa rastlanılmamıştır. Allah daha iyi bilendir.
2224- Saptırıcı kitapları okumanın hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Bâtıl konuları, doğru konularla ayırt etme gücüne sahip olmayan kimsenin bu kitapları okuması sakıncalıdır. Allah daha iyi bilendir.
2225- Kâfir ülkelerde ve Batı'da yaygın olarak kullanılan giysileri giymek caiz midir?
Bismihi Taâla: Müslüman kimseye yakışanı, insanı kâfirlere benzeten giysilerden faydalanmamasıdır. Kâfirlerin sembolü olan haç vb. şeylerden de kaçınmak gerekir. Allah daha iyi bilendir.
2226- Siyah elbisenin üzerine beyaz elbise giymek mekruhluğu ortadan kaldırır mı?
Bismihi Taâla: Kaldırmaz. Allah daha iyi bilendir.
2227- Üzerine Allah'ın isimleri yazılı olan giysiler giymek caiz midir?
Bismihi Taâla: Sözü edilen elbiseleri giymenin sakıncası yoktur. Ancak, insan muhdis iken (abdest ve gusül almayı gerektiren durumlarda) bedenini Allah'ın ismine dokundurmamalıdır. Allah daha iyi bilendir.
2228- Günümüzde Batılıların kılık-kıyafetleri ve saç modelleri ülkemizde pek yaygın hâle gelmiş, kimi gençler bu modellere göre hareket eder olmuştur. Acaba bu caiz midir? Aynı şekilde, insanı kâfire benzeten kravat ve papyon takmak caiz midir?
Bismihi Taâla: Mümin bir kimse, Müslümanların yaşadığı bir toplumda fesadı yaygınlaştıracak ya da toplumda fesat tehlikesi yaratacak işlerden kaçınmalıdır. Allah daha iyi bilendir.
2229- Günümüzde, çarşı ve pazarlarda çeşitli renk ve modellerde kıyafetler bulunmaktadır. Bunların çoğunun bize Batı kültüründen geçtiği göz önünde bulundurulursa, acaba bu tür kıyafetlerin kullanımı ne hükmündedir?
Bismihi Taâla: Müslüman'a yakışan, kâfirden daha ayrıcalıklı olmak ve ona benzememektir. Allah daha iyi bilendir.
2230- Saçı ve sakalı siyaha boyamanın hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Sakıncası yoktur. Hatta bazı rivayetlere göre, buna teşvik olunmuştur. Allah daha iyi bilendir.
2231- Her işinde şek eden bir kimse, bazı işlerinde bu şeklere itina etmeyeceği takdirde şeklerinin azalacağını tahmin etmektedir. Acaba bu kimse şekkine itina etmeli midir?
Bismihi Taâla: Eğer "vesveseli" durumuna düşmüşse şekkine itina etmemelidir. Allah daha iyi bilendir.
2232- Gusül, abdest, namaz vb. gibi (hemen hemen) her şeyde şek eden bir kimse ne yapmalıdır?
Bismihi Taâla: Eğer "vesveseli" olacak kadar ilerlemişse, şekkine itina etmemeli, herkesçe bilinen şekilde amel etmelidir. Allah daha iyi bilendir.
2233- Günah işleyip tövbe eden bir kimsenin sadaka ya da başka bir şey vermesi gerekir mi?
Bismihi Taâla: Eğer pişman olmuş, tövbe ve istiğfar etmişse, inşallah günahı bağışlanır. Sadaka vermesine gerek yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2234- Sadece avret mahallinin yukarısından kıl çıkması buluğa delalet eder mi?
Bismihi Taâla: Sadece avret mahallinin yukarısından kıl çıkması, buluğ alameti değildir. Sert kıllar buluğ alametidir. Şek edildiği takdirde ise, henüz baliğ olunmadığına hükmedilir. Sert kıllardan kasıt ise, baliğ olan kimsenin avret mahallinin çevresinde görülen kaba kıllardır. Allah daha iyi bilendir.
2235- Öğretmen, öğrencileri arasında ayrıcalık yapabilir mi?
Bismihi Taâla: Maslahat gereği ayrıcalık gösterirse; mesela, öğrencilerinden biri, özel ihtiram gerektiren şehit oğluysa, sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2236- Dudak veya elin derisini koparmanın hükmü nedir?
Bismihi Taâla: Kuruyan (ve kabuklaşan) küçük derileri koparmanın sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2237- Şia'ya göre Rebi'in 9. gününün anlam ve önemi nedir?
Bismihi Taâla: Rebi'in 9. günü, Ehl-i Beyt'in (Allah'ın selamı onlara olsun) mutlu günü nedeniyle "mutluluk simgesi" olarak ilan edilmiştir. Allah daha iyi bilendir.
2238- İslamiyet'in ilk dönemlerinde, esir olarak ele geçirilen kadınları diledikleri kimseye nasıl cariye olarak verirlerdi? Halbuki esaret, cahiliye geleneklerindendi ve İslam'dan sonra da buna devam edildi. Hatta, bu kadınlar arasında öz ülkelerinde evli ve çocuklu olanlar da vardı.
Bismihi Taâla: Kadının esareti, önceki zevceliğinin sona ermesine neden olur ve artık Müslüman'ın malı hâline gelir. Esaretin hikmeti ise, esirlerin İslamî bir muhitte İslam ve öğretileriyle haşır-neşir olmalarını ve zamanla İslamiyet'i seçmelerini sağlayabilmektir. Nitekim, İslam'ın ilk dönemlerinde de buna çokça rastlanılmıştır. Allah daha iyi bilendir.
2239- Namaz kılmayan bir fakire müstahap sadaka verilebilir mi?
Bismihi Taâla: Eğer sadaka verilmediğinden dolayı namaz kılmaya başlarsa verilmemelidir. Allah daha iyi bilendir.
2240- Anne-babayı iyiliğe çağırmak ve kötülükten sakındırmak nereye kadar insana vaciptir? Eğer onları rahatsız etmezse, bu vaciplik ortadan kalkar mı?
Bismihi Taâla: Anne-babayı rahatsız eden şey vacip bir amel değilse, çocukları o işi yapmamalı, onlardan gizli tutmalı ya da onları razı etmelidir. Allah daha iyi bilendir.
2241- Babaya bakmak çocuklarına vacip midir?
Bismihi Taâla: İnsan anne ve babasına iyi davranmalı, ihtiyaç duyulduğunda onlara yardımcı olmalıdır. Allah daha iyi bilendir.
2242- İslamî İlimler Havzası'na oldukça ilgi duyan ve Allah'ın izniyle liseyi tamamladıktan sonra tahsiline burada devam etmek isteyen bir gencim. Ancak, annemle babam bu konuda benimle muhalefet ediyor ve üniversiteye girmemi istiyorlar. Doktorluk veya mühendisliği tutturabilirsem halk arasında daha çok kariyer sahibi olabileceğimi düşünüyorlar. Defalarca İslamî İlimler Havzası'nda okumak istediğimi onlara hatırlattım, ama her defasında basit bahanelerle bunu geçiştirdiler. Hal böyleyken, ne yapmam gerektiğine dair zât âlinizin görüşüne ihtiyacım var. Acaba onların sözüne mi uyayım, yoksa kendi seçtiğim yolu mu gideyim? Onları ikna edebilecek bir çıkış yolu var mı?
Bismihi Taâla: Saygıdeğer oğlum; İslamî ilimlere karşı duyduğun ilgi oldukça değerli ve takdire şâyandır. Eğer kendinde yeterli ölçüde İslamî ilimleri öğrenebilme yeteneğinin var olduğuna inanıyorsan, bilesin ki bu dalda okuyabilmek için sarf, nahiv vb. gibi iptidaî olarak okunan maarifleri tahsil etmen gerekecektir. Bu tür dersler, lise ve üniversite tahsili sırasında da okunabilir. İnşallah, bununla meşgul olduktan sonra umulur ki Allah, annen ile babana kalbî yumuşama nasip eder de bu yumuşama onların mezkur eğilime rıza göstermelerine neden olur. Her halükârda anne ve babanın rızasını alman daha sevimlidir. Zira bu, ilahî başarının sebeplerinden biridir. Başarılar dilerim. Allah daha iyi bilendir.
2243- Bir arkadaşım bana emaneten 6 milyon lira vererek bunun öğrenim görmekte olan bir arkadaşımızın bursu olduğunu söylemiş, benden bunu ona iletmemi istemişti. Birkaç kez onu gördüm ancak, üzerimde para bulunmadığı için veremedim. O, bu parayı daha sonra da verebileceğimi söyledi. Şimdi ise aradan dört yıl gibi uzun bir süre geçmiş ve ben hâla onu görmüş değilim. Ne yapmam gerekir?
Bismihi Taâla: Şimdilik yapmanız gereken bir şey yok. Ama onu gördüğünüz takdirde parayı veriniz. Allah daha iyi bilendir.
2244- İslamî İlimler Havzası tarafından verilen bursu alabilmek için ölçü nedir? Sadece İslamî ilimlerin tahsiliyle meşgul olmak yeterli midir? İslamî ilimler alanında öğrenim gören bir talebe, mezun olduktan sonra aldığı bu bursun karşılığı olarak âlimlikle bağdaşan tebliğ, tedris vb. işler mi yapmalıdır?
Bismihi Taâla: Dine hizmet karşılığında İmam (a.s) Hakkı'ndan faydalanılır. İslamî ilimleri öğretmek, mukaddes İslam hükümlerini yaymak, müminlerin akidesini güçlendirmek, onları aydınlatmak vb. ameller tümüyle dine hizmet sınıfına girer. Dinî ilimleri öğrenmekteki gâye, yukarıda belirtilen hedefleri de içine alıyorsa, bu durumda öğrenim alan kişi de İmam (a.s) Hakkı'ndan faydalanabilir. Allah daha iyi bilendir.
2245- İslamî İlimler Havzası'na bağlı okullarda öğrenimle meşgul olmayan ve maddî açıdan geçimini tam olarak karşılayamayan, ama kültürel çalışmalarla uğraşan talebelerin bu havzanın verdiği maaştan faydalanmaları caiz midir? Geçimleri sağlanacak düzeyde durumları olsa hüküm nedir? Bu maaşın helal olabilmesi için ölçü nedir?
Bismihi Taâla: Dinî hizmette bulunuyorsanız ve ihtiyacınız varsa, İmam (a.s) Hakkı'ndan faydalanabilirsiniz. Ancak, bu maaşı alabilmek için maaşı veren "maaş sahibi"nin görüşüne riayet edilmelidir. Razı olunmadığı takdirde alınamaz. Allah daha iyi bilendir.
2246- Dinî okullarda güncel ilimlerin okunması caiz midir?
Bismihi Taâla: Dinî ilimlerin tahsiline mani olmadığı ve medreseyi sıradan okullara çevirmediği takdirde sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2247- Babaları ölen ve henüz baliğ olmayan çocuklar, baliğ olan ağabeylerinin rızasıyla yemek için misafir çağırırlarsa (yemeklerin baliğ olan ve olmayan evlatların ortak malından hazırlandığı dikkate alınacak olursa), bu yemekten yenilebilir mi? Ya da bunlar, baliğ olanların rızasıyla, ortak mallarından bir kimseye hediye sunarlarsa, kabul edilebilir mi?
Bismihi Taâla: Eğer onların evine gitmeniz çocuklar için faydalıysa; şöyle ki, onlara vereceğiniz şeyler, onlardan alacağınız ya da orada harcayacağınız şeylerden daha fazlaysa, oraya gitmenizde sakınca yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2248- Kocası ölen ve küçük çocuğuyla yalnız yaşayan bir kadın, evini tek başına idare etmekte, devletten her ay düzenli olarak maaş almaktadır. Böyle bir kimseye misafir olunabilir mi?
Bismihi Taâla: Onların evinde kullandığınız herhangi bir şeyin karşılığında bunu telafi edecek kadar bir şey götürürseniz sakıncası yoktur. Allah daha iyi bilendir.
2249- Anne-babayı incitmek caiz midir?
Bismihi Taâla: Evlat, anne-babaya ihsanda bulunmalıdır. Ama kötülükten sakındırma durumunda rahatsız da olsalar, "incinme" sayılmaz. Allah daha iyi bilendir.
2250- Anne ile baba, çocuklarının doğumu için kestikleri kurbandan yiyebilirler mi?
Bismihi Taâla: Eğer o etin "çocuğun doğumu için kesilen kurban" sayılmasını istiyorlarsa yemesinler. Allah daha iyi bilendir.
2251- Koruk suyu kaynayacak olursa haram olur mu?
Bismihi Taâla: Olmaz. Allah daha iyi bilendir.
2252- Herkesçe bilinen dilencilerin para dilenmelerinin hükmü nedir? Halkın onlara karşı vazifesi ne olmalıdır?
Bismihi Taâla: Eğer para veren kimse, fakir olduklarını tahmin ederek onlara para vermişse sakıncası yoktur. Ama "Fakirseniz, bu parayı size veriyorum" derse ve onlar da fakir olmazsa, (dilencilerin) bu parayı kullanmaları caiz değildir. Allah daha iyi bilendir.
[1]- Rezm: İran'da yaygın bir spor türüdür. Karate, Kung Fu vb. gibi Uzakdoğu sporlarının yanı sıra geleneksel sportif hareketlerin birleşiminden meydana gelmiş olup İran'da Rezmâveran adıyla da anılmaktadır.
__________________
|
